|
Inleiding Vice-Eerste minister en minister van Begroting Guy Vanhengel
Het is genoegzaam bekend dat de financiële en economische crisis een domper zet op de begrotingsresultaten van overheden over heel de wereld.
Medio 2009, bij mijn aantreden als Minister van Begroting, werd voor de gehele Euro-zone een tekort van meer dan 6% van het Bruto Binnenlands product vooropgesteld. Ook voor de Belgische overheden werd, bij voortgezet beleid, uitgegaan van een tekort van bijna 25 miljard € (wat ruim boven de 6% BBP ligt).
Uiteindelijk sluiten we het begrotingsjaar 2009 af met een begrotingstekort van 20 miljard €. Dat is 5,9 procent van het BBP.
Deze opmerkelijke prestatie ten opzichte van de vooruitzichten 6 maanden geleden konden we realiseren dankzij een systematische verstrenging van de budgettaire afspraken tussen de Belgische overheden:
- 21 september 2009 – Het aanvullend stabiliteitsprogramma 2009-2011 ingediend bij de Europese Commissie.
- 30 oktober 2009 – Begrotingsaanpassing 2009 en initiële begroting 2010
- 15 december 2009 – Samenwerkingsakkoord tussen de Belgische overheden
Deze kordate aanpak illustreert de ernst van de situatie, maar bewijst ook dat ze niet uitzichtloos hoeft te zijn indien alle overheden hun deel van de inspanning leveren.
Wat doen we om het tekort terug te dringen?
Het spreekt voor zich dat ondanks het bemoedigend resultaat van 2009 er weinig reden is tot euforie.
Voor 2010 en 2011 hebben we een voorzichtige, maar ambitieuze begroting gemaakt. Het is de eerste keer dat de primaire uitgaven in 2009, (dat zijn de uitgaven van de federale staat, zonder de rentelast) gelijk zijn gebleven aan deze van 2008. Dat is niet vanzelfsprekend. We streven ernaar om in de komende jaren deze bedragen verder te bevriezen.
Net zoals in 2009 zal de federale regering ook in 2010 maximaal inzetten op het behoud van zoveel mogelijk jobs. We hebben de anti-crisismaatregelen verlengd, zoals bvb de verlenging van de technische werkloosheid van bedienden, waardoor deze personeelsleden toch de band met hun werkgever blijven behouden. Ook de verlaging van de BTW in de horeca en de verlenging van de BTW van 6 pct in de bouw is voorzien om zoveel mogelijk jobs te vrijwaren.
We staan nu voor op zijn minst twee grote uitdagingen: de vergrijzing en de historische staatsschuld.
Eind deze maand moeten we een nieuw stabiliteitsprogamma uitwerken. Europa vraagt ons om al in 2012 het tekort terug te dringen onder de 3 procent. Dat is één jaar vroeger dan we hadden voorzien. We zullen in elk geval al het mogelijke doen om dat cijfer zo dicht mogelijk te benaderen. Want de schulden van vandaag, kunnen de belastingen worden van morgen.
Om onze welvaart en dit van de toekomstige generaties te vrijwaren is het nodig om de meevallers die we verwachten ten gevolge van de voorspelde economische groei niet uit te geven, maar te gebruiken om de tekorten weg te werken. Maar het lot van de schatkist ligt niet alleen in federale handen. Wij verwachten ook inspanningen van de gewesten en gemeenschappen. Europa bekijkt België als één geheel. De federale overheid alleen kan de klus niet klaren.
|